KORONA EUROPY - DANIA

34. DANIA - Slættaratindur (880 m n. p. m.) - 21.06.2026 r.

Slættaratindur wznosi się na wysokość 880 m n.p.m. i jest najwyższym wzniesieniem nie tylko Wysp Owczych, ale całego Królestwa Danii. Nazwa szczytu oznacza "Płaski Szczyt" i idealnie oddaje jego naturę. Wierzchołek to rozległy, kamienisty płaskowyż, z którego przy dobrej pogodzie można dostrzec wszystkie osiemnaście wysp archipelagu. 

Szlak na najwyższy szczyt Królestwa Danii jest krótki, ale stromy. Nie powinien jednak sprawić problemu nikomu z przeciętną kondycją.

Moja wędrówka na szczyt rozpoczęła się na przełęczy Eiðisskarð 390 m n.p.m. Szlak (a w zasadzie wydeptana ścieżka) prowadził początkowo przez miękkie, trawiaste zbocze, które z każdym metrem stawało się coraz bardziej strome i kamieniste. Widoki jednak rekompensowały każdą niedogodność. Panorama na sąsiednią wyspę Kalsoy z jej postrzępionymi klifami oraz fiord, który w złotym świetle wyglądał jak wycięty z bajki. Im wyżej tym bardziej surowy staje się krajobraz. Po dotarciu na szczyt moim oczom ukazała się legendarna panorama obejmująca formacje skalne Olbrzyma i Wiedźmy oraz dzikie wybrzeża północnych wysp. A wszystko to skąpane w ciepłych barwach zachodu słońca! Idealny finał dnia z widokiem, którego nie da się kupić w żadnym sklepie z pamiątkami.

 

 

 

 

WYSPY OWCZE

Wyspy Owcze to fascynujący, wulkaniczny archipelag 18 wysp położony na surowych wodach północnego Atlantyku. I choć stanowi on autonomiczną część Królestwa Danii, to zachowuje swoją unikalną, dumną kulturę i język wywodzący się wprost od wikingów. To miejsce, gdzie natura dominuje nad cywilizacją. Na każdym kroku spotkacie tu strome klify wrzynające się w ocean, spektakularne wodospady i wszechobecną, niemal fluorescencyjną zieleń traw, którą niestrudzenie przystrzygają stada owiec. Podróżowanie między wyspami to czysta przyjemność dzięki niesamowitej infrastrukturze podwodnych tuneli, a zmienna, mglista pogoda tylko dodaje temu miejscu mistycznego charakteru, czyniąc z Wysp Owczych jeden z ostatnich tak autentycznych i nieodkrytych zakątków Europy.

Tórshavn

Tórshavn to jedna z tych stolic, które totalnie zaprzeczają definicji wielkiego miasta. Leży na największej z Wysp Owczych, Streymoy, a jej nazwa dosłownie oznacza „Port Thora”, tego nordyckiego boga od piorunów.

​Co jest w nim najlepsze? To, jak bez wysiłku łączy nowoczesność z tradycją. Idziesz sobie przez historyczną dzielnicę Tinganes i nagle lądujesz między czerwonymi, drewnianymi domkami z dachami porośniętymi trawą. Do dzisiaj obraduje tam lokalny parlament, jeden z najstarszych na świecie, co ma niesamowity klimat.

​Kawałek dalej warto podejść do fortu Skansin. Stoi na wzgórzu, skąd roztacza się genialny widok na port i majaczącą w oddali wyspę Nólsoy. Kiedyś te mury chroniły miasto przed piratami, a dziś to po prostu świetny punkt widokowy.

​Mimo że Tórshavn to w zasadzie centrum dowodzenia całego archipelagu, w ogóle tego nie czuć. Miasto ma super kameralny, spokojny vibe. Najlepiej po prostu usiąść w jednej z kawiarni przy porcie, napić się dobrej kawy, popatrzeć na kołyszące się na wodzie kolorowe łódki i poczuć ten wyjątkowy miks surowego, atlantyckiego klimatu z nordycką historią w tle.

 

 

Múlafossur 

Múlafossur to jeden z najbardziej niezwykłych wodospadów na Wyspach Owczych. Jego wody spadają z klifu prosto do oceanu.

Tuż obok leży niewielka wioska Gásadalur, która przez lata była odcięta od świata. Można było dostać się tu jedynie pieszo przez góry lub łodzią. Dopiero otwarcie tunelu w 2004 roku połączyło wioskę z resztą wyspy, ale nadal można poczuć, jak odległe i wyjątkowe było to miejsce. 

 

Jezioro Sørvágsvatn

Wyobraźcie sobie jezioro, które wygląda, jakby unosiło się setki metrów nad oceanem, rzucając wyzwanie wszelkim prawom fizyki. ​To nie jest Photoshop ani kadr z filmu fantasy. To Sørvágsvatn,  największe jezioro na Wyspach Owczych.

​Dlaczego to miejsce totalnie oszukuje wzrok? ​Wszystko rozbija się o niesamowitą iluzję optyczną. Jezioro tak naprawdę znajduje się zaledwie około 30-40 metrów nad poziomem morza. Jednak kiedy staniesz na odpowiednim klifie i spojrzysz na nie pod właściwym kątem, wysokie, pionowe ściany skalne sprawiają, że masz wrażenie, jakby woda wisiała dobre 200 metrów nad wzburzonym Atlantykiem! 

​​Żeby zobaczyć tę słynną iluzję na własne oczy, czeka na Was godzinny, całkiem przyjemny trekking. Wiatr potrafi tam urwać głowę, ale te widoki są tego warte.

 

Kirkjubøur

Legendarny szlak z Tórshavn do Kirkjubøur to 7-kilometrowa trasa zaczynająca się na obrzeżach stolicy i prowadząca przez łagodne, choć momentami kamieniste i błotniste zbocza. 

Szlak oferuje niesamowite widoki na wyspy Koltur, Hestur oraz Vágar i wszędobylskie... owce. Idąc ścieżką oznaczoną tradycyjnymi kamiennymi kopcami, mijamy spektakularną, naturalną kotlinę w skałach, w której od XIX wieku miejscowi organizowali wielkie wiece publiczne. Na końcu schodzimy prosto do Kirkjubøur maleńkiej, cichej osady, która w średniowieczu była religijnym sercem całego archipelagu. Na miejscu czekają potężne, surowe ruiny XIV-wiecznej Katedry św. Magnusa, najstarszy działający na wyspach XIII-wieczny kościół św. Olafa z dawnym okienkiem dla trędowatych oraz Kirkjubøargarður, czyli mający około 900 lat i wciąż zamieszkany przez tę samą rodzinę drewniany dom z trawiastym dachem.

 

Suðuroy

​Trekking do Hvannhagi na wyspie Suðuroy to krótka, ale intensywna, 6-kilometrowa trasa, która zaczyna się na obrzeżach miasteczka Tvøroyri. Szlak prowadzi początkowo pod górę na górską przełęcz, skąd roztacza się genialny widok na ocean oraz widowiskowe wyspy Stóra i Lítla Dímun. Najbardziej wymagającym etapem jest bardzo strome, śliskie zejście do wnętrza ukrytej kotliny. Na dnie tego zielonego amfiteatru czeka magiczny, odizolowany od świata krajobraz z krystalicznym jeziorem Hvannavatn, otoczonym potężnymi, pionowymi ścianami skalnymi.

​Wisienką na torcie jest poszukiwanie na wyspie ukrytego mostka nad przepaścią, z którego roztacza się widok na majestatyczne klify.

 

Mykines

Maskonury to jeden z symboli Wysp Owczych, a Mykines jest miejscem, gdzie można obserwować je z bliska. To właśnie dla maskonurów każdego roku tysiące osób pokonują długą drogę na tę niewielką wyspę. Nam nie było łatwo. Pogoda od początku nie dawała żadnej taryfy ulgowej, ściana deszczu, porywisty wiatr i przemoknięte ubrania. Potem pojawiły się one... Niewielkie, niepozorne, z charakterystycznymi kolorowymi dziobami, zupełnie niewzruszone tym, co dla nas było walką z żywiołem.

Co istotne na Mykines płynie się nie tylko po to, żeby zobaczyć maskonury. Sama podróż jest też częścią tej przygody! Rejs na wyspę był prawdziwym sprawdzianem. Statek mocno kołysał, fale dawały o sobie znać, a momentami trudno było uwierzyć, że za chwilę dopłyniemy do celu. Ale wystarczyło spojrzeć dookoła: monumentalne klify wyrastające prosto z oceanu, rozsiane wysepki i bezkres północnego Atlantyku tworzyły krajobraz, od którego trudno było oderwać wzrok.

Mykines zachwyca od pierwszej chwili. To niewielka, odizolowana wyspa, na której życie płynie własnym rytmem. Kolorowe domy, zielone zbocza, strome klify i wszechobecna cisza sprawiają, że można odnieść wrażenie, jakby czas się tutaj zatrzymał. To jedno z tych miejsc, gdzie droga do celu jest równie piękna jak sam cel.

Trasa z Saksun do Tjørnuvík 

To legendarny, jednokierunkowy szlak pieszy na wyspie Streymoy, łączący dwie z najbardziej malowniczych i odizolowanych osad w archipelagu.

Wędrówka ma długość około 6,5–7 km, a przejście trasy zajmuje średnio od 2,5 do 3 godzin. Szlak rozpoczyna się w Saksun, znanego z charakterystycznego kościoła z darniowym dachem i laguny, po czym pnie się stromo w górę na przełęcz. Zejście w kierunku północnym odsłania szeroką panoramę na cieśninę Sundini oraz słynne formacje skalne Olbrzyma i Wiedźmy, kończąc się bezpośrednio na czarnej, piaszczystej plaży w Tjørnuvík.

Wyspa Eysturoy

Trekking na Eiðiskollur (343 m n.p.m.) to technicznie prosta, choć momentami kondycyjna przeprawa. Szlak startuje na obrzeżach Eiði. Ścieżka prowadzi przez podmokłe, trawiastych pastwiska, a im wyżej, tym bardziej odsłania się panorama na otwarty Atlantyk. ​Celem jest jednak sama krawędź klifu. Pionowa ściana opada tu kilkaset metrów prosto do oceanu. Przy silnym wietrze, który na tej szerokości geograficznej jest normą, to miejsce szybko uczy respektu do natury.

​Z wierzchołka doskonale widać dwie charakterystyczne, bazaltowe iglice skalne wyrastające z wody: Risin i Kellingin (Olbrzym i Wiedźma). Według lokalnej legendy to trolle, które pod osłoną nocy próbowały holować Wyspy Owcze w stronę Islandii. Zaskoczone świtem, skamieniały z pierwszymi promieniami słońca🤷‍♀️ ​Dziś te 70-metrowe ostańce, tworzą jeden z najbardziej rozpoznawalnych kadrów w tej części Europy.

​Po zejściu ze szlaku warto zatrzymać się w samym Eiði. To spokojna, rybacka osada, idealne jako baza wypadowa. Jeśli pogoda dopisuje, w zasięgu krótkiej przejażdżki autem znajdują się kolejne atrakcje jak chociażby ​Hvíthamar. Krótki, kilkunastominutowy spacer z parkingu na przełęczy prowadzi do punktu widokowego nad spektakularnym, głębokim fiordem Funningsfjørður.

Warto odwiedzić też ​Gjógv,  malowniczej wioski na samym końcu drogi, znanej z naturalnej przystani ukrytej w głębokiej, skalnej rozpadlinie.

 

Wyspa Kalsoy

Nie bez powodu Kalsoy nazywana jest najbardziej tajemniczą wyspą Wysp Owczych. Wąskie tunele, strome klify i maleńkie wioski sprawiają, że ma się wrażenie, jakby czas płynął tu zupełnie inaczej.

Na samym końcu wyspy stoi charakterystyczna latarnia Kallur, jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc na Wyspach Owczych. Widok z klifów zapiera dech w piersiach i trudno uwierzyć, że natura potrafi stworzyć coś tak spektakularnego.

Jest tu również miejsce, które skłania do chwili zadumy: grób Jamesa Bonda. Oczywiscie nie spoczywa tu żaden agent 007 lecz fikcyjna postać z filmu "Nie czas umierać". To właśnie na Kalsoy nakręcono finałowe sceny tej produkcji, a symboliczny nagrobek stał się atrakcją dla fanów kina z całego świata.

Kunoy

Wyspy Owcze kojarzą się głównie z surowymi klifami, trawiastymi dachami i oceanem. Przez porywisty wiatr i panoszące się wszędzie owce, drzewa na archipelagu to absolutna rzadkość. ​I to właśnie ta niezwykłość przyciągnęła nas na wyspę Kunoy.

​Znajduje się tu niewielki, urokliwy lasek, który w tym bezdrzewnym krajobrazie wygląda niemal surrealistycznie. Zielone korony drzew otoczone przez góry tworzą niesamowity, bajkowy kontrast. Dla takich nieoczywistych perełek warto zbaczać z utartych szlaków!

 

​Múli

Múli to niewielka osada znajdująca się w północno-wschodniej części wyspy Borðoy. Przez stulecia mieszkało tu zaledwie po kilkanaście osób, odciętych od świata, walczących z surowym klimatem Atlantyku. Aby tu dotrzeć, trzeba było iść pieszo szlakiem wzdłuż klifów albo płynąć łodzią po wzburzonym oceanie.

​Múli to ostatnia miejscowość na Wyspach Owczych, do której doprowadzono prąd, stało się to dopiero w 1970 roku! ​Władze w ten sposób próbowały powstrzymać wyludnianie osady. Niedługo po podłączeniu elektryczności wybudowano nawet szutrową drogę. Jednak postęp nie wygrał z ludzkim pragnieniem łatwiejszego życia. Młodzi wyjeżdżali do większych miast, a ostatni stali mieszkańcy opuścili Múli w 1998 roku.

​Dziś Múli oficjalnie nosi miano „miasta duchów”. ​Nie jest to jednak całkowita ruina. Dawne domy z trawiastymi dachami nadal stoją, a potomkowie dawnych mieszkańców wracają tu latem, traktując Múli jako odskocznię od cywilizacji i miejsce na urlop. Nie ma tu sklepów, kawiarni ani tłumów. Jest tylko przejmująca cisza, wrażenie przebywania na krawędzi globu i niesamowita historia miejsca, które przegrało z nowoczesnością.

 

Viðareiði

Viðareiði to bez wątpienia najbardziej spektakularna wieś na całych Wyspach Owczych. Leży na samej północy archipelagu, wciśnięta w wąski przesmyk wyspy Viðoy, z szalejącym oceanem po obu stronach i potężnymi górami wyrastającymi bezpośrednio za domami. 

​Poza kadrami jak z obrazka, Viðareiði ma swoją niesamowitą i nieco mroczną historię. Tutejszy stary kościół przez wieki miał ogromnego pecha do atlantyckich sztormów. Fale potrafiły być tak silne, że spłukiwały część cmentarza do morza, a lokalna legenda głosi, że wypłukane trumny dryfowały wzdłuż fiordu aż do sąsiedniej osady Hvannasund, skąd mieszkańcy wyławiali je i odwozili z powrotem do ponownego pochówku. Dzisiejsza świątynia stoi już w  bezpieczniejszej odległości, ale niezwykła atmosfera pozostała.

​Co najciekawsze, Viðareiði to żaden skansen. Normalnie żyją tu ludzie, działa mała szkoła, a po drogach spacerują owce. Z jednej strony przytulne domki z trawiastymi dachami, z drugiej świadomość, że dalej na północ jest już tylko pusta przestrzeń w stronę Bieguna.

 

Klaksvík 

Klaksvík to drugie co do wielkości miasto archipelagu i niekwestionowana stolica farerskiego rybołówstwa. Choć ma industrialno-portowy charakter, jest niesamowicie malowniczo położone, wciśnięte w głęboki fiord, u stóp strzelistych, zielonych gór. Nad całą osadą góruje charakterystyczny szczyt Klakkur, z którego po krótkim trekkingu rozciąga malownicza panorama na sąsiednie wyspy.

Spacerując po mieście, koniecznie trzeba zajrzeć do portu. To właśnie tutaj najmocniej czuć autentyczny klimat Wysp Owczych, zapach słonej wody, odgłosy silników kutrów i rytm życia podporządkowany oceanowi. Spędziłam w Klaksvík co prawda tylko parę godzin, ale na Wyspach Owczych miast jest tak niewiele, że nawet krótka wizyta to przemiła odskocznia od szlaków, oceanu i ciągłej wszechobecnej zieleni. Zdecydowanie warto tu wpaść, choćby na moment.

 

 

STOLICE WOJEWÓDZTW - ZACHODNIOPOMORSKIE

SZCZECIN

Szczecin to specyficzne miejsce na mapie Polski, które mimo statusu stolicy województwa zachodniopomorskiego, zupełnie nie przypomina innych dużych miast w kraju. Zamiast ciasnej zabudowy i jednego centralnego rynku, mamy tu do czynienia z ogromną przestrzenią, szerokimi alejami i układem urbanistycznym inspirowanym Paryżem, gdzie główne place przypominają gwiazdy z rozchodzącymi się promieniście ulicami. Miasto jest nierozerwalnie związane z wodą, choć co warto podkreślić, by uciąć odwieczne żarty, wcale nie leży bezpośrednio nad morzem, a nad Odrą i jeziorem Dąbie. To właśnie ten portowy, nieco surowy charakter definiuje tutejszy klimat, który miesza się z ogromną ilością zieleni. Szczecin bywa nazywany „ogrodem Europy”, co widać zwłaszcza na Jasnych Błoniach, gdzie pod rzędami platanów spotykają się rzesze mieszkańców. 

Spacer po mieście najlepiej zacząć od Wałów Chrobrego, które są najbardziej rozpoznawalnym punktem Szczecina. To monumentalne tarasy nad Odrą, które dają świetny wgląd w portowe życie miasta. Kawałek dalej wznosi się Zamek Książąt Pomorskich, dawna siedziba rodu Gryfitów, która po odbudowie stała się głównym centrum kultury. Choć Szczecin nie ma klasycznej starówki, bo ta została niemal zrównana z ziemią podczas wojny, to okolice Rynku Siennego z kilkoma odrestaurowanymi kamienicami i Ratuszem Staromiejskim stanowią przyjemny punkt na krótki przystanek. Schodząc niżej w stronę wody, trafia się na bulwary i Łasztownię. To tam bije nowoczesne serce miasta, między starymi magazynami a nowoczesnymi biurowcami stoją zabytkowe dźwigi portowe, które miejscowi nazywają „dźwigozaurami”. Właśnie w tej okolicy można znaleźć nietypowe pomniki, jak ten dedykowany Krzysztofowi Jarzynie ze Szczecina, czyli filmowej postaci „szefa wszystkich szefów”, czy instalację w formie puszki paprykarza szczecińskiego, który jest kulinarnym symbolem miasta. 

 

STOLICE WOJEWÓDZTW - MAZOWIECKIE

WARSZAWA

Warszawa to nie tylko stolica Polski, ale również dynamiczne centrum województwa mazowieckiego. Miasto, które na przestrzeni wieków przeszło wiele zmian, dziś zachwyca zarówno zabytkami, jak i nowoczesną architekturą, zielenią oraz bogatym życiem kulturalnym.

Nie sposób odwiedzić Warszawy i nie zobaczyć Starego Miasta. Zrekonstruowane po II wojnie światowej, z malowniczymi kamienicami i brukowanymi uliczkami, zachwyca atmosferą dawnych czasów. Na Rynku Starego Miasta warto zatrzymać się przy pomniku Syrenki, a także odwiedzić Zamek Królewski, dawną rezydencję królów Polski.

Warszawa to miasto kontrastów. Pałac Kultury i Nauki, wznoszący się wysoko nad centrum, jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów miasta. Na jego tarasie widokowym można podziwiać panoramę całej Warszawy. Miłośnicy sztuki i historii znajdą w Warszawie prawdziwy raj. Muzeum Powstania Warszawskiego pozwala zrozumieć dramatyczne losy miasta w czasie II wojny światowej, natomiast Centrum Nauki Kopernik to interaktywna przestrzeń dla całych rodzin, gdzie nauka staje się fascynującą przygodą. To także miasto zieleni. Łazienki Królewskie z Pałacem na Wyspie i słynnymi pawilonami w klasycznym stylu to idealne miejsce na spacer i odpoczynek. Miłośnicy sportu i aktywnego wypoczynku mogą korzystać z Bulwarów Wiślanych, idealnych na rower, rolki czy spokojny spacer nad rzeką.

Warszawa jako stolica województwa mazowieckiego łączy w sobie historię, kulturę, nowoczesność i rekreację. Niezależnie od tego, czy interesuje Was architektura, muzea, czy po prostu relaks w zielonych zakątkach miasta, miasto oferuje coś dla każdego.