KAZACHSTAN

Kazachstan, kraj ogromnych przestrzeni i niezwykłych kontrastów, gdzie nowoczesne miasta sąsiadują z bezkresnymi stepami, pustyniami i surowymi pasmami górskimi. Jako dziewiąte co do wielkości państwo świata zachwyca różnorodnością krajobrazów od ośnieżonych szczytów Tienszanu po rozległe, niemal bezludne obszary Azji Centralnej. 

Ałmaty, dawna stolica kraju, urzekają położeniem u podnóża gór i tętniącą życiem atmosferą, podczas gdy Astana przyciąga futurystyczną architekturą i nowoczesną zabudową. Kazachstan ma jednak do zaoferowania znacznie więcej niż wielkomiejskie atrakcje. Warto zboczyć z utartych szlaków, by odkryć barwne kaniony, malownicze górskie jeziora, niewielkie osady i stepy ciągnące się aż po horyzont.

To także kraj o bogatej historii i kulturze, w której do dziś można dostrzec ślady koczowniczego stylu życia, tradycji kazachskich oraz wpływów rosyjskich i azjatyckich. Podróż po Kazachstanie to okazja, by poznać nie tylko jego imponujące krajobrazy, lecz także lokalną kuchnię, gościnność mieszkańców i codzienne życie z dala od wielkich miast. Kazachstan to idealny kierunek dla osób, które lubią odkrywać mniej oczywiste miejsca, cenią swobodę podróżowania i chcą z bliska poznać różnorodne oblicze Azji Centralnej.

 

AŁMATY

Ałmaty to największe miasto Kazachstanu i jedno z najbardziej fascynujących miejsc w Azji Centralnej. Położone u podnóża majestatycznych gór Tienszan, zachwyca harmonijnym połączeniem wielkomiejskiego życia, bujnej zieleni i spektakularnych krajobrazów. Z jednej strony przyciąga nowoczesnymi restauracjami, klimatycznymi kawiarniami, galeriami i tętniącymi życiem ulicami, z drugiej bliskością górskich dolin, szlaków i jezior, do których można dotrzeć w krótkim czasie.

Podczas pobytu warto odwiedzić Park 28 Gwardzistów Panfiłowa, zobaczyć barwną katedrę Zenkowa i zajrzeć na Zielony Bazar, pełen lokalnych produktów i regionalnych smaków. Miłośnicy przyrody mogą natomiast wyruszyć na górskie szlaki, by odkryć malownicze zakątki okolic miasta. Ałmaty zaskakują kameralną atmosferą i dużą ilością zieleni, a jednocześnie stanowią doskonałą bazę wypadową do poznawania kazachstańskiej przyrody. To właśnie tutaj można najlepiej poczuć współczesny rytm kraju, nie tracąc przy tym z oczu majestatycznych gór, które niemal na każdym kroku przypominają o bliskości dzikiej natury.

 

WIELKIE JEZIORO AŁMACKIE

Wielkie Jezioro Ałmackie to jedno z najpiękniejszych miejsc w okolicach Ałmatów. Położone na wysokości około 2511 m n.p.m., w paśmie Zailijskiego Ałatau, zachwyca turkusową wodą otoczoną surowymi, górskimi szczytami. Choć od miasta dzieli je zaledwie kilkadziesiąt kilometrów, panuje tu zupełnie inna atmosfera – cisza, przestrzeń i bliskość dzikiej przyrody.

Jezioro ma pochodzenie polodowcowe, a jego barwa zmienia się w zależności od pory roku, oświetlenia i ilości mineralnych osadów niesionych przez górskie potoki. Latem woda przybiera intensywnie turkusowy odcień, natomiast jesienią i zimą otaczający ją krajobraz staje się bardziej surowy.

Wielkie Jezioro Ałmackie ma również istotne znaczenie dla gospodarki wodnej regionu, dlatego podlega ochronie, a dostęp do jego okolic może być ograniczony. Niedaleko znajduje się także Tien-Szańskie Obserwatorium Astronomiczne, założone w czasach radzieckich ze względu na dogodne warunki do obserwacji nieba. Największym magnesem pozostaje jednak sama przyroda. Monumentalne szczyty odbijające się w tafli jeziora tworzą niezwykłą scenerię, dzięki której miejsce to należy do najbardziej malowniczych zakątków południowo-wschodniego Kazachstanu.

PRZEŁĘCZ TALGAR i SZYMBULAK (3450 m n.p.m.)

Wyprawę na Szymbulak rozpoczynam w dolinie Medeu, skąd kolejka linowa zabiera mnie przez górski ośrodek Szymbulak na Przełęcz Talgarską (3163 m n.p.m.). Już sama podróż jest niezwykłym doświadczeniem, zielone doliny i miejski gwar stopniowo ustępują miejsca surowym krajobrazom pasma Zailijskiego Ałatau.

Z przełęczy ruszam pieszo na szczyt Szymbulaka (3450 m n.p.m.). Kamienista ścieżka, pełna piargów i osypującego się rumoszu, nie wymaga szczególnych umiejętności technicznych, ale wysokość szybko daje o sobie znać. Z każdym krokiem oddech staje się cięższy, a tempo naturalnie zwalnia. Wysiłek wynagradzają jednak widoki, które z każdym metrem nabierają rozmachu.

Ze szczytu rozpościera się spektakularna panorama, ukazująca dwa zupełnie różne światy. Z jednej strony wznoszą się potężne, skalisto-lodowe wierzchołki Tienszanu, z dominującym nad okolicą Pikiem Tałgar (4973 m n.p.m.), z drugiej, w dole rozciągają się Ałmaty i bezkresny step. Trudno o lepszy dowód na to, jak blisko wielkiego miasta może zaczynać się prawdziwie dziki, wysokogórski świat.

 

PARK NARODOWY AŁTYN-EMEL

Park Narodowy Ałtyn-Emel to jeden z najbardziej niezwykłych obszarów przyrodniczych Kazachstanu. Zajmuje ponad 4600 km² i zachwyca krajobrazami, które miejscami przypominają scenerię z innej planety. Rozległe półpustynie, kamieniste stepy, wielobarwne formacje skalne i ogromne piaszczyste wydmy tworzą niezwykłą mozaikę przyrodniczą. Nazwa parku oznacza „Złote Siodło” i według jednej z interpretacji nawiązuje do kształtu górskiej przełęczy. Wyjątkowe walory przyrodnicze tego obszaru doceniono również na arenie międzynarodowej, Ałtyn-Emel jest częścią sieci rezerwatów biosfery UNESCO.

Jedną z najbardziej znanych atrakcji parku jest Śpiewająca Wydma - imponujący wał piasku osiągający około 150 metrów wysokości i niemal 3 kilometry długości. Wyrasta pośród surowego, kamienistego stepu, tworząc zaskakujący kontrast z otaczającym krajobrazem. Jej wyjątkowość kryje się jednak nie tylko w rozmiarach. Przy odpowiednich warunkach, gdy suche ziarna piasku osuwają się po zboczu, wydma wydaje niski, donośny dźwięk przypominający odległy pomruk silnika lub głębokie buczenie. Zjawisko to, nazywane „śpiewem piasku”, od lat rozpala wyobraźnię podróżników. Wspinaczka na szczyt pozwala spojrzeć na bezkresny step z zupełnie innej perspektywy, a przy dobrej widoczności można dostrzec także odległe pasma górskie. 

Równie niezwykłe są Góry Aktau, których nazwa oznacza „Białe Góry”. W rzeczywistości ich zbocza mienią się odcieniami bieli, kremu, różu, czerwieni i ochry, tworząc fantazyjne wzory przypominające namalowane na skałach warstwy. Formacje te powstały z osadów gromadzących się niegdyś na dnie pradawnych zbiorników wodnych, a następnie zostały odsłonięte i wyrzeźbione przez erozję. Dziś tworzą rozległy labirynt kanionów, urwisk i pagórków, których barwy zmieniają się w zależności od światła. W niektórych warstwach geologicznych odkryto skamieniałości dawnych zwierząt, co nadaje temu miejscu dodatkową wartość naukową. Spacer po okolicy pozwala poczuć się jak na innej planecie szczególnie gdy wzrok nie napotyka niczego poza kolorowymi skałami i rozległą, niemal pustynną przestrzenią.

Zupełnie inny charakter mają Góry Katutau, których nazwa bywa tłumaczona jako „Surowe Góry”. To pozostałości dawnej aktywności wulkanicznej, ukształtowane przez procesy erozyjne trwające miliony lat. Zamiast ostrych, strzelistych szczytów można tu zobaczyć poszarpane skały, zastygłe potoki lawy i niezwykłe, obłe formy przypominające kamienne rzeźby. Ciemniejsze, brunatne i czerwonawe odcienie skał kontrastują z jasnym stepem, a cisza i niemal całkowity brak zabudowy potęgują wrażenie odosobnienia.

KANION SZARYŃSKI 

Kanion Szaryński to jeden z najbardziej spektakularnych cudów natury Kazachstanu. Często nazywany młodszym bratem amerykańskiego Wielkiego Kanionu. Rozciąga się na długości ponad 150 km wzdłuż rzeki Szaryn. Jego monumentalne ściany, miejscami sięgające 300 metrów wysokości, zachwycają odcieniami czerwieni, ochry i brązu. Przez miliony lat erozja wodna i wietrzna rzeźbiła tutejsze skały osadowe, tworząc krajobraz, który przypomina scenografię do filmu przygodowego.

Najbardziej znaną częścią kanionu jest Dolina Zamków, niezwykły labirynt skalnych formacji przypominających baszty, wieże i mury dawnych twierdz. Spacer wśród tych naturalnych konstrukcji pozwala z bliska podziwiać efekty wielowiekowych procesów geologicznych. Ścieżka prowadzi w dół wąwozu, aż do rzeki Szaryn, gdzie krajobraz zmienia się niemal nie do poznania. Surowe, czerwone skały ustępują miejsca zielonemu pasowi roślinności, tworzącemu wyraźny kontrast z otaczającą półpustynią.

Kanion Szaryński kryje jednak znacznie więcej niż tylko Dolinę Zamków. Na terenie parku można odkrywać również mniej uczęszczane zakątki, takie jak Kanion Żółty, Moon Canyon czy Kanion Temirlik, z których każdy oferuje nieco inne formacje skalne i widoki. To miejsce, w którym ogrom przestrzeni, niezwykłe barwy skał i cisza odległej od miasta przyrody pozwalają w pełni docenić potęgę natury.

 

JEZIORA KOLSAI

Jeziora Kolsai to jedne z najpiękniejszych zakątków północnego Tienszanu. W sercu gór, pośród stromych zboczy i gęstych lasów świerkowych, kryją się trzy malownicze jeziora, które tworzą niezwykły krajobraz Parku Narodowego Kolsai Kolderi, utworzonego w 2007 roku. Każde z nich leży na innej wysokości, dzięki czemu wyprawa w głąb doliny pozwala stopniowo odkrywać coraz bardziej surowe i niedostępne oblicze kazachstańskich gór.

Najniższe jezioro znajduje się na wysokości około 1818 m n.p.m., drugie na 2252 m n.p.m., a najwyższe na około 2850 m n.p.m. Drugie Kolsai jest największe, ale prawdziwa przygoda zaczyna się dopiero wtedy, gdy ruszam dalej górskim szlakiem. Wędrówka od drugiego do trzeciego jeziora liczy około 4 km i wiąże się z pokonaniem ponad 600 metrów przewyższenia, dlatego wymaga dobrej kondycji. Trud wspinaczki wynagradzają cisza, poczucie odosobnienia i widoki na dziką, niemal nietkniętą przyrodę.

Kolsai zachwycają przede wszystkim niezwykłą barwą wody, która w zależności od światła i pogody przybiera odcienie głębokiego błękitu, turkusu i zieleni. Nad brzegami wznoszą się strome zbocza porośnięte świerkami Tienszanu, a górskie szczyty odbijają się w spokojnej tafli jezior. To doskonałe miejsce na trekking, jazdę konną i chwilę wytchnienia z dala od miejskiego zgiełku.

 

JEZIORO KAINDY

Jezioro Kaindy to jedno z najbardziej niezwykłych miejsc w Kazachstanie. Z turkusowej tafli wody wyrastają wysokie, pozbawione gałęzi pnie świerków, przypominające maszty zatopionego lasu. Otoczone gęstymi lasami i surowymi szczytami Tienszanu jezioro tworzy niemal surrealistyczny krajobraz, który trudno pomylić z jakimkolwiek innym miejscem.

Jego historia sięga 1911 roku, kiedy potężne trzęsienie ziemi wywołało osuwisko blokujące górską dolinę. Woda stopniowo wypełniła powstałe zagłębienie, zalewając rosnące tam świerki. Ich pnie do dziś wystają ponad powierzchnię jeziora, tworząc charakterystyczny widok, który stał się wizytówką tego miejsca. Niska temperatura wody spowolniła rozkład drewna, dzięki czemu zatopione drzewa zachowały się w wyjątkowo dobrym stanie przez ponad sto lat.

Sama tafla jeziora zmienia kolor w zależności od oświetlenia i pogody od głębokiej zieleni po intensywny błękit i turkus. Kaindy nie imponuje rozmiarami, lecz niezwykłą atmosferą i historią zapisaną w krajobrazie. Połączenie wystających z wody pni, górskich lasów i stromych zboczy sprawia, że jest to jeden z najbardziej fotogenicznych zakątków Tienszanu.

 

AKTOBE 

Aktobe to jedno z najważniejszych miast zachodniego Kazachstanu, pozwalające poznać kraj z zupełnie innej perspektywy niż Ałmaty czy Astana. Historia Aktobe sięga 1869 roku, kiedy powstała tu rosyjska twierdza Ak-Töbe, czyli „Białe Wzgórze”. Z czasem wokół niej rozwinął się ośrodek handlowy, którego znaczenie wzrosło wraz z uruchomieniem w 1903 roku linii kolejowej łączącej Orenburg z Taszkentem. W okresie radzieckim miasto szybko się rozbudowywało, stając się ważnym centrum przemysłowym regionu.

Współczesne Aktobe jest jednym z większych ośrodków miejskich zachodniej części kraju. Warto zobaczyć meczet Nur-Gasy, którego imponujące kopuły i minarety wyróżniają się na tle miejskiej zabudowy, a także odwiedzić Regionalne Muzeum Krajoznawcze, by lepiej poznać historię i kulturę regionu. Odpoczynek od zwiedzania zapewniają miejskie parki, place i szerokie bulwary, na których można przyjrzeć się codziennemu rytmowi miasta. Aktobe może być również punktem wyjścia do odkrywania zachodniego Kazachstanu, słynącego z rozległych stepów, półpustynnych krajobrazów i niezwykłych formacji geologicznych. To kierunek dla osób, które chcą zejść z utartych szlaków i zobaczyć mniej turystyczne, bardziej codzienne oblicze kraju. .

 

ASTANA

Astana to miasto, w którym szczególnie wyraźnie widać ambicje współczesnego Kazachstanu. Monumentalne budowle, futurystyczne wieżowce i szerokie aleje tworzą niezwykły kontrast ze starszą zabudową oraz pamiątkami po czasach radzieckich. Stolica kraju zachwyca rozmachem i nowoczesną architekturą, stanowiąc zupełnie inne doświadczenie niż historyczne miasta czy rozległe krajobrazy kazachstańskiego stepu.

Początki Astany sięgają 1830 roku, kiedy nad rzeką Iszym powstała rosyjska twierdza Akmoła. Przez kolejne dekady miejscowość rozwijała się jako ośrodek handlowy i administracyjny. Przełom nastąpił w 1997 roku, gdy przeniesiono tu stolicę Kazachstanu z Ałmatów. Rok później miasto przemianowano na Astanę, a rozpoczęte wówczas inwestycje całkowicie zmieniły jego charakter. W kolejnych latach powstały reprezentacyjne dzielnice, monumentalne gmachy i nowoczesne przestrzenie publiczne, które dziś definiują wizerunek miasta.

Zwiedzanie warto rozpocząć od Bajtereku, charakterystycznej wieży będącej jednym z symboli Astany. Jej forma nawiązuje do Drzewa Życia i tradycji koczowniczych, a punkt widokowy pozwala spojrzeć na rozległą panoramę stolicy. To dobre miejsce, by dostrzec skalę przemian, jakie zaszły tu w ciągu zaledwie kilku dekad. Kolejnym przystankiem jest bulwar Nurżoł, reprezentacyjna przestrzeń spacerowa otoczona nowoczesną architekturą. W okolicy znajdują się jedne z najbardziej rozpoznawalnych budynków miasta. Warto również zobaczyć Khan Shatyr ogromne centrum handlowo-rozrywkowe zaprojektowane na wzór namiotu, którego niezwykła konstrukcja stała się jednym z architektonicznych znaków rozpoznawczych Astany.

Stolica Kazachstanu to miejsce pełne kontrastów, w którym tradycje koczownicze spotykają się z wizją nowoczesnego miasta przyszłości. Rozmach architektury, szerokie przestrzenie i nieustannie zmieniająca się panorama sprawiają, że Astana jest jednym z najbardziej charakterystycznych miast Azji Centralnej. Wizyta tutaj pozwala zobaczyć, jak Kazachstan buduje swoją współczesną tożsamość, nie tracąc przy tym związku z własną historią.

 

 

 

KORONA EUROPY - KAZACHSTAN

38. KAZACHSTAN - Jurmysz (509 m n.p.m.) - 01.10.2026 r.

Jurmysz 

Jurmysz (ok. 509 m n.p.m.) to wzniesienie uznawane za najwyższy punkt europejskiej części Kazachstanu. Dla osób kompletujących Koronę Europy jest to ważny przystanek na mapie kraju. Choć wysokością nie imponuje, jego położenie sprawia, że zdobycie go staje się czymś więcej niż zwykłym spacerem na szczyt.

Wyprawę rozpoczęłam w Aktobe, skąd wynajętym samochodem ruszyłam w kierunku Jurmysza. Asfaltowe drogi stopniowo ustępowały miejsca szutrom, a te w końcu przechodziły w stepowe bezdroża. W tej części Kazachstanu próżno szukać turystycznej infrastruktury czy oznakowanych szlaków, dlatego dobra nawigacja i przygotowanie do poszukiwania właściwego miejsca mają kluczowe znaczenie.

Samochód zostawiłam u podnóża wzniesienia, a dalszą drogę pokonałam pieszo. Krajobraz jest otwarty, surowy i stepowy, a podejście łagodne. Nie potrzeba tu umiejętności wspinaczkowych ani wyjątkowej kondycji fizycznej. Największym wyzwaniem okazują się orientacja w terenie, zmienne warunki pogodowe i samo odnalezienie celu.

A cała zabawa? Znaleźć zardzewiałą tabliczkę z nazwą, stojącą pośrodku niczego.

 

 

KORONA EUROPY - DANIA

34. DANIA - Slættaratindur (880 m n. p. m.) - 21.06.2026 r.

Slættaratindur wznosi się na wysokość 880 m n.p.m. i jest najwyższym wzniesieniem nie tylko Wysp Owczych, ale całego Królestwa Danii na kontynencie europejskim. Nazwa szczytu oznacza "Płaski Szczyt" i idealnie oddaje jego naturę. Wierzchołek to rozległy, kamienisty płaskowyż, z którego przy dobrej pogodzie można dostrzec wszystkie osiemnaście wysp archipelagu. 

Szlak na najwyższy szczyt Królestwa Danii jest krótki, ale stromy. Nie powinien jednak sprawić problemu nikomu z przeciętną kondycją.

Moja wędrówka na szczyt rozpoczęła się na przełęczy Eiðisskarð 390 m n.p.m. Szlak (a w zasadzie wydeptana ścieżka) prowadził początkowo przez miękkie, trawiaste zbocze, które z każdym metrem stawało się coraz bardziej strome i kamieniste. Widoki jednak rekompensowały każdą niedogodność. Panorama na sąsiednią wyspę Kalsoy z jej postrzępionymi klifami oraz fiord, który w złotym świetle wyglądał jak wycięty z bajki. Im wyżej tym bardziej surowy staje się krajobraz. Po dotarciu na szczyt moim oczom ukazała się legendarna panorama obejmująca formacje skalne Olbrzyma i Wiedźmy oraz dzikie wybrzeża północnych wysp. A wszystko to skąpane w ciepłych barwach zachodu słońca! Idealny finał dnia z widokiem, którego nie da się kupić w żadnym sklepie z pamiątkami.

 

 

 

 

 

 

WYSPY OWCZE

Wyspy Owcze to fascynujący, wulkaniczny archipelag 18 wysp położony na surowych wodach północnego Atlantyku. I choć stanowi on autonomiczną część Królestwa Danii, to zachowuje swoją unikalną, dumną kulturę i język wywodzący się wprost od wikingów. To miejsce, gdzie natura dominuje nad cywilizacją. Na każdym kroku spotkacie tu strome klify wrzynające się w ocean, spektakularne wodospady i wszechobecną, niemal fluorescencyjną zieleń traw, którą niestrudzenie przystrzygają stada owiec. Podróżowanie między wyspami to czysta przyjemność dzięki niesamowitej infrastrukturze podwodnych tuneli, a zmienna, mglista pogoda tylko dodaje temu miejscu mistycznego charakteru, czyniąc z Wysp Owczych jeden z ostatnich tak autentycznych i nieodkrytych zakątków Europy.

Tórshavn

Tórshavn to jedna z tych stolic, które totalnie zaprzeczają definicji wielkiego miasta. Leży na największej z Wysp Owczych, Streymoy, a jej nazwa dosłownie oznacza „Port Thora”, tego nordyckiego boga od piorunów.

​Co jest w nim najlepsze? To, jak bez wysiłku łączy nowoczesność z tradycją. Idziesz sobie przez historyczną dzielnicę Tinganes i nagle lądujesz między czerwonymi, drewnianymi domkami z dachami porośniętymi trawą. Do dzisiaj obraduje tam lokalny parlament, jeden z najstarszych na świecie, co ma niesamowity klimat.

​Kawałek dalej warto podejść do fortu Skansin. Stoi na wzgórzu, skąd roztacza się genialny widok na port i majaczącą w oddali wyspę Nólsoy. Kiedyś te mury chroniły miasto przed piratami, a dziś to po prostu świetny punkt widokowy.

​Mimo że Tórshavn to w zasadzie centrum dowodzenia całego archipelagu, w ogóle tego nie czuć. Miasto ma super kameralny, spokojny vibe. Najlepiej po prostu usiąść w jednej z kawiarni przy porcie, napić się dobrej kawy, popatrzeć na kołyszące się na wodzie kolorowe łódki i poczuć ten wyjątkowy miks surowego, atlantyckiego klimatu z nordycką historią w tle.

 

   

Múlafossur 

Múlafossur to jeden z najbardziej niezwykłych wodospadów na Wyspach Owczych. Jego wody spadają z klifu prosto do oceanu.

Tuż obok leży niewielka wioska Gásadalur, która przez lata była odcięta od świata. Można było dostać się tu jedynie pieszo przez góry lub łodzią. Dopiero otwarcie tunelu w 2004 roku połączyło wioskę z resztą wyspy, ale nadal można poczuć, jak odległe i wyjątkowe było to miejsce. 

 

 

 

Jezioro Sørvágsvatn

Wyobraźcie sobie jezioro, które wygląda, jakby unosiło się setki metrów nad oceanem, rzucając wyzwanie wszelkim prawom fizyki. ​To nie jest Photoshop ani kadr z filmu fantasy. To Sørvágsvatn,  największe jezioro na Wyspach Owczych.

​Dlaczego to miejsce totalnie oszukuje wzrok? ​Wszystko rozbija się o niesamowitą iluzję optyczną. Jezioro tak naprawdę znajduje się zaledwie około 30-40 metrów nad poziomem morza. Jednak kiedy staniesz na odpowiednim klifie i spojrzysz na nie pod właściwym kątem, wysokie, pionowe ściany skalne sprawiają, że masz wrażenie, jakby woda wisiała dobre 200 metrów nad wzburzonym Atlantykiem! 

​​Żeby zobaczyć tę słynną iluzję na własne oczy, czeka na Was godzinny, całkiem przyjemny trekking. Wiatr potrafi tam urwać głowę, ale te widoki są tego warte.

 

 

 

Kirkjubøur

Legendarny szlak z Tórshavn do Kirkjubøur to 7-kilometrowa trasa zaczynająca się na obrzeżach stolicy i prowadząca przez łagodne, choć momentami kamieniste i błotniste zbocza. 

Szlak oferuje niesamowite widoki na wyspy Koltur, Hestur oraz Vágar i wszędobylskie... owce. Idąc ścieżką oznaczoną tradycyjnymi kamiennymi kopcami, mijamy spektakularną, naturalną kotlinę w skałach, w której od XIX wieku miejscowi organizowali wielkie wiece publiczne. Na końcu schodzimy prosto do Kirkjubøur maleńkiej, cichej osady, która w średniowieczu była religijnym sercem całego archipelagu. Na miejscu czekają potężne, surowe ruiny XIV-wiecznej Katedry św. Magnusa, najstarszy działający na wyspach XIII-wieczny kościół św. Olafa z dawnym okienkiem dla trędowatych oraz Kirkjubøargarður, czyli mający około 900 lat i wciąż zamieszkany przez tę samą rodzinę drewniany dom z trawiastym dachem.

 

 

 

Suðuroy

​Trekking do Hvannhagi na wyspie Suðuroy to krótka, ale intensywna, 6-kilometrowa trasa, która zaczyna się na obrzeżach miasteczka Tvøroyri. Szlak prowadzi początkowo pod górę na górską przełęcz, skąd roztacza się genialny widok na ocean oraz widowiskowe wyspy Stóra i Lítla Dímun. Najbardziej wymagającym etapem jest bardzo strome, śliskie zejście do wnętrza ukrytej kotliny. Na dnie tego zielonego amfiteatru czeka magiczny, odizolowany od świata krajobraz z krystalicznym jeziorem Hvannavatn, otoczonym potężnymi, pionowymi ścianami skalnymi.

​Wisienką na torcie jest poszukiwanie na wyspie ukrytego mostka nad przepaścią, z którego roztacza się widok na majestatyczne klify.

 

 

 

Mykines

Maskonury to jeden z symboli Wysp Owczych, a Mykines jest miejscem, gdzie można obserwować je z bliska. To właśnie dla maskonurów każdego roku tysiące osób pokonują długą drogę na tę niewielką wyspę. Nam nie było łatwo. Pogoda od początku nie dawała żadnej taryfy ulgowej, ściana deszczu, porywisty wiatr i przemoknięte ubrania. Potem pojawiły się one... Niewielkie, niepozorne, z charakterystycznymi kolorowymi dziobami, zupełnie niewzruszone tym, co dla nas było walką z żywiołem.

Co istotne na Mykines płynie się nie tylko po to, żeby zobaczyć maskonury. Sama podróż jest też częścią tej przygody! Rejs na wyspę był prawdziwym sprawdzianem. Statek mocno kołysał, fale dawały o sobie znać, a momentami trudno było uwierzyć, że za chwilę dopłyniemy do celu. Ale wystarczyło spojrzeć dookoła: monumentalne klify wyrastające prosto z oceanu, rozsiane wysepki i bezkres północnego Atlantyku tworzyły krajobraz, od którego trudno było oderwać wzrok.

Mykines zachwyca od pierwszej chwili. To niewielka, odizolowana wyspa, na której życie płynie własnym rytmem. Kolorowe domy, zielone zbocza, strome klify i wszechobecna cisza sprawiają, że można odnieść wrażenie, jakby czas się tutaj zatrzymał. To jedno z tych miejsc, gdzie droga do celu jest równie piękna jak sam cel.

 

 

Trasa z Saksun do Tjørnuvík 

To legendarny, jednokierunkowy szlak pieszy na wyspie Streymoy, łączący dwie z najbardziej malowniczych i odizolowanych osad w archipelagu.

Wędrówka ma długość około 6,5–7 km, a przejście trasy zajmuje średnio od 2,5 do 3 godzin. Szlak rozpoczyna się w Saksun, znanego z charakterystycznego kościoła z darniowym dachem i laguny, po czym pnie się stromo w górę na przełęcz. Zejście w kierunku północnym odsłania szeroką panoramę na cieśninę Sundini oraz słynne formacje skalne Olbrzyma i Wiedźmy, kończąc się bezpośrednio na czarnej, piaszczystej plaży w Tjørnuvík.

Wyspa Eysturoy

Trekking na Eiðiskollur (343 m n.p.m.) to technicznie prosta, choć momentami kondycyjna przeprawa. Szlak startuje na obrzeżach Eiði. Ścieżka prowadzi przez podmokłe, trawiastych pastwiska, a im wyżej, tym bardziej odsłania się panorama na otwarty Atlantyk. ​Celem jest jednak sama krawędź klifu. Pionowa ściana opada tu kilkaset metrów prosto do oceanu. Przy silnym wietrze, który na tej szerokości geograficznej jest normą, to miejsce szybko uczy respektu do natury.

​Z wierzchołka doskonale widać dwie charakterystyczne, bazaltowe iglice skalne wyrastające z wody: Risin i Kellingin (Olbrzym i Wiedźma). Według lokalnej legendy to trolle, które pod osłoną nocy próbowały holować Wyspy Owcze w stronę Islandii. Zaskoczone świtem, skamieniały z pierwszymi promieniami słońca. ​Dziś te 70-metrowe ostańce, tworzą jeden z najbardziej rozpoznawalnych kadrów w tej części Europy.

​Po zejściu ze szlaku warto zatrzymać się w samym Eiði. To spokojna, rybacka osada, idealne jako baza wypadowa. Jeśli pogoda dopisuje, w zasięgu krótkiej przejażdżki autem znajdują się kolejne atrakcje jak chociażby ​Hvíthamar. Krótki, kilkunastominutowy spacer z parkingu na przełęczy prowadzi do punktu widokowego nad spektakularnym, głębokim fiordem Funningsfjørður.

Warto odwiedzić też ​Gjógv,  malowniczej wioski na samym końcu drogi, znanej z naturalnej przystani ukrytej w głębokiej, skalnej rozpadlinie.

 

  

 

Wyspa Kalsoy

Nie bez powodu Kalsoy nazywana jest najbardziej tajemniczą wyspą Wysp Owczych. Wąskie tunele, strome klify i maleńkie wioski sprawiają, że ma się wrażenie, jakby czas płynął tu zupełnie inaczej.

Na samym końcu wyspy stoi charakterystyczna latarnia Kallur, jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc na Wyspach Owczych. Widok z klifów zapiera dech w piersiach i trudno uwierzyć, że natura potrafi stworzyć coś tak spektakularnego.

Jest tu również miejsce, które skłania do chwili zadumy: grób Jamesa Bonda. Oczywiscie nie spoczywa tu żaden agent 007 lecz fikcyjna postać z filmu "Nie czas umierać". To właśnie na Kalsoy nakręcono finałowe sceny tej produkcji, a symboliczny nagrobek stał się atrakcją dla fanów kina z całego świata.

 

 

Kunoy

Wyspy Owcze kojarzą się głównie z surowymi klifami, trawiastymi dachami i oceanem. Przez porywisty wiatr i panoszące się wszędzie owce, drzewa na archipelagu to absolutna rzadkość. ​I to właśnie ta niezwykłość przyciągnęła nas na wyspę Kunoy.

​Znajduje się tu niewielki, urokliwy lasek, który w tym bezdrzewnym krajobrazie wygląda niemal surrealistycznie. Zielone korony drzew otoczone przez góry tworzą niesamowity, bajkowy kontrast. Dla takich nieoczywistych perełek warto zbaczać z utartych szlaków!

 

 

​Múli

Múli to niewielka osada znajdująca się w północno-wschodniej części wyspy Borðoy. Przez stulecia mieszkało tu zaledwie po kilkanaście osób, odciętych od świata, walczących z surowym klimatem Atlantyku. Aby tu dotrzeć, trzeba było iść pieszo szlakiem wzdłuż klifów albo płynąć łodzią po wzburzonym oceanie.

​Múli to ostatnia miejscowość na Wyspach Owczych, do której doprowadzono prąd, stało się to dopiero w 1970 roku! ​Władze w ten sposób próbowały powstrzymać wyludnianie osady. Niedługo po podłączeniu elektryczności wybudowano nawet szutrową drogę. Jednak postęp nie wygrał z ludzkim pragnieniem łatwiejszego życia. Młodzi wyjeżdżali do większych miast, a ostatni stali mieszkańcy opuścili Múli w 1998 roku.

​Dziś Múli oficjalnie nosi miano „miasta duchów”. ​Nie jest to jednak całkowita ruina. Dawne domy z trawiastymi dachami nadal stoją, a potomkowie dawnych mieszkańców wracają tu latem, traktując Múli jako odskocznię od cywilizacji i miejsce na urlop. Nie ma tu sklepów, kawiarni ani tłumów. Jest tylko przejmująca cisza, wrażenie przebywania na krawędzi globu i niesamowita historia miejsca, które przegrało z nowoczesnością.

 

 

Viðareiði

Viðareiði to bez wątpienia najbardziej spektakularna wieś na całych Wyspach Owczych. Leży na samej północy archipelagu, wciśnięta w wąski przesmyk wyspy Viðoy, z szalejącym oceanem po obu stronach i potężnymi górami wyrastającymi bezpośrednio za domami. 

​Poza kadrami jak z obrazka, Viðareiði ma swoją niesamowitą i nieco mroczną historię. Tutejszy stary kościół przez wieki miał ogromnego pecha do atlantyckich sztormów. Fale potrafiły być tak silne, że spłukiwały część cmentarza do morza, a lokalna legenda głosi, że wypłukane trumny dryfowały wzdłuż fiordu aż do sąsiedniej osady Hvannasund, skąd mieszkańcy wyławiali je i odwozili z powrotem do ponownego pochówku. Dzisiejsza świątynia stoi już w  bezpieczniejszej odległości, ale niezwykła atmosfera pozostała.

​Co najciekawsze, Viðareiði to żaden skansen. Normalnie żyją tu ludzie, działa mała szkoła, a po drogach spacerują owce. Z jednej strony przytulne domki z trawiastymi dachami, z drugiej świadomość, że dalej na północ jest już tylko pusta przestrzeń w stronę Bieguna.

 

 

 

Klaksvík 

Klaksvík to drugie co do wielkości miasto archipelagu i niekwestionowana stolica farerskiego rybołówstwa. Choć ma industrialno-portowy charakter, jest niesamowicie malowniczo położone, wciśnięte w głęboki fiord, u stóp strzelistych, zielonych gór. Nad całą osadą góruje charakterystyczny szczyt Klakkur, z którego po krótkim trekkingu rozciąga malownicza panorama na sąsiednie wyspy.

Spacerując po mieście, koniecznie trzeba zajrzeć do portu. To właśnie tutaj najmocniej czuć autentyczny klimat Wysp Owczych, zapach słonej wody, odgłosy silników kutrów i rytm życia podporządkowany oceanowi. Spędziłam w Klaksvík co prawda tylko parę godzin, ale na Wyspach Owczych miast jest tak niewiele, że nawet krótka wizyta to przemiła odskocznia od szlaków, oceanu i ciągłej wszechobecnej zieleni. Zdecydowanie warto tu wpaść, choćby na moment.